با دو قلاده ببر نمی توان نسل این گونه را احیا کرد

سبزپرس: بحث بر سر تبادل ببر و پلنگ بین روسیه و ایران یکی از خبرسازترین اتفاقات در زمستان ۸۸ بود. پس از این ماجرا، زمزمه های قوت گرفتن مذاکرات قدیمی ایران و هند در مورد تبادل شیر و یوزپلنگ هم به گوش می رسید. فارغ از مسایل سیاسی مرتبط با این گونه مذاکرات، نظرات کارشناسی متعددی نیز درباره تبادل گربه سانان بین ایران و روسیه از زبان کارشناسان ایرانی در رسانه های خبری منتشر شد. با این حال هنوز اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) که معتبرترین سازمان بین المللی در زمینه حیات وحش و حفاظت از تنوع زیستی است درباره این موضوع، اظهارنظری رسمی ارائه نداده است. اهمیت بالای موضوع تبادل گربه سانان، ما را بر آن داشت تا نظر کارشناسی “اورس برایتن موزر” (Urs Breitenmoser ) رییس کارگروه ویژه گربه سانان IUCN را جویا شویم. موزر، یکی از متخصصان برجسته در زمینه گربه سانان است که یک بار در سال ۱۳۸۷ نیز برای ارزیابی پروژه بین المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی به ایران سفر کرده است. او معتقد است تنها با دو قلاده ببر نمی توان نسل این گربه سان را در ایران احیا کرد و از سوی دیگر نیز می گوید که خروج یوزپلنگ از ایران به منظور مبادله با شیر ایرانی، خطرناک است.

- نظر شما درباره تبادل گربه سانان بین ایران و روسیه چیست؟
آنطور که من می دانم، ایران و روسیه توافق کرده اند تا دو قلاده ببر سیبری از باغ وحش های روسیه در برابر گروه کوچکی از پلنگ های ایرانی مبادله شوند. پلنگ ها به منظور پرورش و نسل کشی و معرفی مجدد این گونه به منطقه قفقاز در غرب روسیه برده می شوند. پس اینجا دو موضوع متفاوت وجود دارد: احیای جمعیت “شدیداً در معرض خطر” پلنگ در قفقاز و دیگری تصور معرفی مجدد ببر به محدوده پراکنش سابق ببر مازندران.
من از اینکه ایران و روسیه در خصوص احیای نسل پلنگ قفقاز آماده همکاری هستند، بسیار استقبال می کنم. من معتقدم که بدون مشارکت و همکاری این دو کشور، پلنگی در قفقاز نمی تواند باقی بماند. بعد از اینکه کشورهای منطقه قفقاز برای همکاری موافقت کرده اند، هنوز راه دراز و پر مانعی تا احیای نسل پلنگ قفقاز باقی مانده است اما شروع امید بخش، انجام شده!

- با توجه به تشابه گونه ای بین ببر سیبری و ببر مازندران، آیا امکان معرفی مجدد ببر به ایران وجود دارد؟
ببر مازندران که در روزگاری از ترکیه تا قزاقستان و چین و همچنین پناهگاه امن جنوب دریای خزر پراکنده بود، منقرض شده است. حالا علم ژنتیک نشان می دهد که ببر مازندران یک خویشاوند بسیار نزدیک (در واقع تقریباً همسان) به نام ببر سیبری دارد که در دور دست شرق روسیه باقی مانده است. این مسئله باعث شد تا اندیشه احیای نسل ببر مازندران در محدوده پراکنش سابق و با استفاده از ببر سیبری شکل گیرد. من اساساً با این ایده موافقم، اما فکر نمی کنم چالش اصلی برای بازگشت ببر مازندران، تردید درباره رده بندی گونه و یا مسایل ژنتیک باشد.

- اگر این دو یکسان هستند، آیا احیای ببر مازندران با استفاده از ۲ قلاده ببر سیبری عملی است؟
قطعاً نه! هیچ برنامه احیایی تنها با یک جفت از گونه، قابل اجرا نیست. اما من فکر نمی کنم که دریافت این دو ببر از روسیه قطعا به معنای آغاز یک برنامه احیای نسل باشد. من فرض را بر این می گیرم که این یک حرکت نمادین و فرصتی برای آشناسازی مردم ایران با ببر است تا آنها از این حقیقت آگاه شوند که در گذشته نه چندان دور، ببرها در ایران زندگی می کردند و اینکه بازگشت این گربه نیرومند، یک رویا است.
چالش اصلی برای معرفی مجدد ببر مازندران به ایران، به هر حال دریافت جمعیت ابتدایی نیست. تعداد زیادی ببر سیبری در اسارت وجود دارند و اگر ما برای احیای گونه منقرض شده بخواهیم از جمعیت حیوان در اسارت استفاده کنیم، بیشتر از اندازه مورد نیاز، جمعیت در دسترس داریم. اما سوال مهم اینجاست: این ببرها باید در کجای طبیعت زندگی کنند؟ ببر مازندران، همیشه پراکنش بسیار محدودی داشته است که شامل حاشیه رودها و دلتاهای خاور میانه و آسیای مرکزی می شده است. برخلاف پلنگ و یوزپلنگ، ببر نمی تواند در کوه های صخره ای خشک زندگی کند؛ آنها به آب و پوشش گیاهی متراکم احتیاج دارند. ببرها در جنگل های کنار رودخانه و نوار گسترده نی زارها زندگی می کردند که بخش زیادی از زیستگاه های آنها از بین رفته است. این زیستگاه ها به زمین های کشاورزی تغییر کاربری داده اند و یا برای طرح های آبیاری از بین رفته اند.
در حال حاضر تکه هایی از جنگل های متراکم و مورد نیاز ببرها در چین و قزاقستان وجود دارند، اما آیا این پهنه ها برای پشتیبانی افزایش جمعیت ببر کافی هستند؟
درباره ایران نیز، ما به تحلیل و بررسی کاملی از ظرفیت و پتانسیل زیستگاه های ببر احتیاج داریم. با این حال، حتی اگر جمعیت زیستگاه های خوبی باقی مانده باشد، من معتقدم که در این مکان ها هم عده زیادی از مردم زندگی می کنند .

- نظر شما درباره احیای جمعیت پلنگ در قفقاز چیست؟
زندگی پلنگ در قفقاز، فراز و نشیب های فراوانی در طول تاریخ داشته است. این گونه در نیم قرن گذشته تا نزدیکی انقراض پیش رفت و دوباره در دهه ۱۹۸۰ احیا شد و یا به حداقل تثبیت رسید. اما در بیست سال گذشته، باز هم جمعیت کاهش یافت و پلنگ قفقاز اکنون به لبه انقراض رسیده است. من معتقدم در یک بازه زمانی طولانی، جمعیت پلنگ قفقاز از طریق مهاجرت های فردی پلنگ ها از جنوب و از منبع اصلی در ایران، افزایش خواهد یافت.  این مسئله نیز، مهم ترین نیاز برای احیای نسل پلنگ در قفقاز، نگهداری یک جمعیت سالم پلنگ در غرب ایران است. هر چند که من فکر نمی کنم جمعیت پلنگ قفقاز، بدون برنامه معرفی مجدد گونه، حفظ شود. حالا روس ها می خواهند این کار را در شمال غرب قفقاز بزرگ، آغاز کنند. با دیدی امیدوارانه، این می تواند در آینده یک کلونی سازی و تشکیل جمعیت را در دو طرف قفقاز شکل دهد. یکی در شمال و دیگری در جنوب قفقاز و البته ممکن است جمعیت بخش میانی زیستگاه نیز از طریق جابه جایی پلنگ ها و معرفی مجدد گونه به زیستگاه احیا شود. به این ترتیب در برخی از کشورهای این محدوده، حفاظت از زیستگاه و خصوصاً احیای گونه های طعمه به عنوان پیش نیاز بازگرداندن پلنگ، احتیاج است. همه اینها تنها با مشارکت شش کشور موجود در ناحیه زیستی قفقاز امکان پذیر است. این همان چیزی است که ما تلاش می کنیم از طریق تدوین یک استراتژی حفاظت از پلنگ در قفقاز و با مشارکت هر شش کشور به دست آوریم. این استراتژی، چارچوب اهداف نهایی و اصول را برای حفاظت از پلنگ، زیستگاه و طعمه هایش مشخص می کند. اگر این استراتژی از طریق مسئولان کشورها به امضا برسد، ما مدیران و دانشمندان حیات وحش در همکاری با سایر فعالان این حوزه، می توانیم توسعه برنامه های عمل تخصصی برای هر کشور را انجام دهیم.

- با توجه به مذاکرات طولانی مدت بین ایران و هندوستان برای مبادله شیر و یوزپلنگ و با توجه به تلاش سازمان حفاظت محیط زیست ایران برای انجام این کار، آیا احیای این گربه ها بین این دو کشور عملی است؟
این یک سوال مهم دیگر است که نیاز به بررسی رویکردها، فرصت ها و چالش ها دارد. میراث طبیعی ایران، دارای ۱۰ گونه گربه سان بوده که تنوع قابل توجهی است. دو گونه از آنها امروزه منقرض شده اند که ببر مازندران و شیر ایرانی بوده اند. سومین گونه، یوزپلنگ آسیایی شدیداً در معرض خطر انقراض است. یوزپلنگ آسیایی تنها در ایران باقی مانده  در حالی که شیر ایرانی تنها در هندوستان باقی مانده است. دو جمعیت باقی مانده در دو وضعیت کاملاً متفاوت زندگی می کنند. جمعیت یوزپلنگ در ایران احتمالاً بیش از ۱۰۰ قلاده نیست که عمده آنها به صورت پراکنده در کویرهای مرکزی ایران زندگی می کنند، اما ۳۵۰ قلاده شیر ایرانی باقیمانده همگی به صورت متراکم در جنگل “گیر” در ایالت گجرات هندوستان زندگی می کنند. این جمعیت در یک زیستگاه محدود زندگی می کنند و توانایی گسترش ندارند. به این ترتیب، خروج سرمایه ارزشمند یوزپلنگ از ایران می تواند بسیار خطرناک باشد در حالی که جا به جایی شیر ایرانی از جنگل گیر، بسیار خوشایند و مفید است. گذشته از این، جمعیت خوبی از شیرهای ایرانی در باغ وحش های باقی موجود هستند؛ اما هیچ یوزپلنگ آسیایی در اسارت کامل در باغ وحش ها وجود ندارد. بررسی اولیه از پتانسیل زیستگاه های هندوستان، نشان می دهد که تکه های زیستگاهی مناسبی برای یوزپلنگ در شمال غرب این کشور باقی مانده است. اما این زیستگاه ها شرایط بسیار متفاوتی با زیستگاه اصلی یوزپلنگ آسیایی در ایران دارند. در حالی که معلوم نیست چقدر فضا برای معرفی مجدد گونه شیرایرانی ، مثلاً در جنوب شرق ایران وجود دارد. من نمی توانم در اینباره چیزی بگویم. تاکید می کنم، ما برای پاسخ به این سوال نیاز به مطالعه دقیق و گسترده داریم .

- کارشناسان حیات وحش روسیه تلاش می کنند تا نام یک زیرگونه جدید برای پلنگ قفقاز را به جای نام فراگیر و تایید شده پلنگ ایرانی معرفی کنند. آیا این نام جدید، مورد تایید IUCN هست؟
نه، ماجرا چنین نیست. سردرگمی درباره زیرگونه های پلنگ از این واقعیت نشأت می گیرد که متخصصان اولیه طبقه بندی جانوران، پلنگ قفقاز را به عنوان یک زیر گونه متمایز معرفی کرده بودند؛ اما آنچه باعث تعجب شد، این بود که پلنگ های قفقاز با پلنگ های ایران به طور مستقیم ارتباط داشتند. آزمایش ها و بررسی های جدید ژنتیکی نشان داده است که این دو زیرگونه، واقعاً یکی هستند و پلنگ های ایران بهترین کلونی شکل گرفته از پلنگ های قفقاز هستند.

این مقاله رو اینجا پیدا کردم

کافی روی لینک بالا کلیک کنید و از روی لیست مورد نظر فیدریدر خودتون رو انتخاب کنید

پس متشرک شوید و باخبر بمونید

//اگر در مورد فید و فیدخوان اطلاعات کافی ندارید میتونید از اینجا بطور کامل در مورد فید اطلاعات کسب کنید  .. خوندن این مقاله رو به همه افراد علاقمند وب توصیه میکنم //

آیا تا به حال چشم های گربه را در تاریکی شب دیده اید با وجود این که بدن گربه در شب به درستی قابل دیدن نیست اما چشم هایش در تاریکی می درخشد. چشم های شیر، پلنگ، ببر و… هم در تاریکی می درخشد اما چشم های ما نمی درخشد… ادامه

گربه نماد خدایان یا شیاطین | pishi | articel
تاریخچه گربه | pishi |  Wiki